Các nhà lập pháp Nghị viện châu Âu sẽ thảo luận về một bộ luật bản quyền mới trong tháng này. Dự kiến bộ luật này sẽ buộc các đại gia Internet như Facebook và Google phải trả tiền cho các nội dung sáng tạo được sử dụng trên nền tảng của họ, như tin tức, âm nhạc hoặc phim ảnh.

Vừa qua, các Giám đốc điều hành của 20 hãng tin lớn nhất châu Âu trong đó có AFP (Hãng thông tấn Pháp), BPA (Hiệp hội báo chí Anh), DPA (Đức) đã cùng ký vào một đơn kiến nghị gửi lên Nghị viện châu Âu yêu cầu sửa đổi Luật bản quyền để làm giảm tình trạng mà họ gọi là “sự mất cân bằng kỳ cục”.

“Việc các công ty Internet khổng lồ thống trị các nội dung tin tức cũng như quảng cáo tạo ra một mối đe dọa cho cả người dùng và sự dân chủ”, trích nội dung bản kiến nghị.

Vì thế, các nhà lập pháp Nghị viện châu Âu sẽ thảo luận về một bộ luật bản quyền mới trong tháng này. Dự kiến bộ luật này sẽ buộc các đại gia Internet như Facebook và Google phải trả tiền cho các nội dung sáng tạo được sử dụng trên nền tảng của họ, như tin tức, âm nhạc hoặc phim ảnh.

Dự thảo luật đưa ra bỏ phiếu lần đầu tiên hồi tháng 7 đã bị bác bỏ khi nó vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các công ty công nghệ Mỹ cũng như những người ủng hộ tự do Internet khi họ lo sợ rằng bộ luật nói trên có thể khiến người dùng phải bỏ ra chi phí nhiều hơn. Tuy nhiên, đại diện các hãng tin lớn cho rằng hoàn toàn có thể buộc các đại gia Internet đền bù cho giới truyền thông mà không làm ảnh hưởng đến người sử dụng.

Bản kiến nghị cũng nêu rõ trong năm 2017 Facebook đã đạt doanh thu 40 tỷ USD và thu về lợi nhuận 16 tỷ USD, còn Google kiếm được 110 tỷ USD và lợi nhuận là 12,7 tỷ USD. Chính vì vậy “chúng tôi muốn có một khoản thanh toán công bằng từ các công ty đã ‘lấy trộm’ tin tức. Vì lợi ích của báo chí tự do và giá trị dân chủ của châu Âu, các nhà lập pháp châu Âu nên sớm thông qua bộ luật mới về bản quyền” – trích nội dung bản kiến nghị.

Các cuộc tranh luận sẽ tập trung vào hai phần trong dự thảo luật. Thứ nhất là yêu cầu các nền tảng như YouTube (thuộc sở hữu của Google) phải có trách nhiệm pháp lý đối với các nội dung được đăng tải. Cụ thể là những người sáng tạo nội dung có sản phẩm được đăng tải trên YouTube sẽ phải được trả tiền.

Phần thứ 2 điều khoản quy định về “các quyền liên quan” - có nghĩa là các tờ báo, tạp chí và hãng tin sẽ phải được trả tiền khi Google hoặc các website khác khai thác tin tức của họ.

“Những công ty như Google và Facebook thời gian qua đã sử dụng một lượng lớn tin tức từ các nhà xuất bản và các hãng tin mà không hề trả tiền”, bản kiến nghị nêu rõ.

Tuy nhiên, cũng có không ít ý kiến trái chiều về vấn đề này. Một số người lo ngại rằng bộ luật mới có thể dẫn đến việc các nội dung bị kiểm duyệt chặt chẽ hơn khiến cho YouTube hoặc một số mạng xã hội khác mất đi vai trò là trung tâm của sự sáng tạo. Họ cũng nói rằng các trào lưu trên mạng như ảnh chế, hay các bản phối âm nhạc sẽ khó có thể tồn tại bởi những quy định quá chặt chẽ của bản quyền.

“Facebook đã trở thành phương tiện truyền thông lớn nhất thế giới. Kể cả khi Facebook lẫn Google đều không có tòa soạn riêng. Họ cũng không có các nhà báo mạo hiểm tác nghiệp ở Syria hay văn phòng đại diện tại Zimbabwe điều tra về sự ra đi của Mugabe. Họ cũng không có đội ngũ biên tập viên chuyên nghiệp để kiểm tra và xác minh tin tức do các phóng viên thu thập được. Việc tiếp cận các tin tức miễn phí là thành công to lớn của Internet. Tuy nhiên, đây cũng là nguồn lợi nhuận khủng cho các ông lớn Internet trong khi họ chẳng cần phải bỏ ra khoản chi phí nào”, các cơ quan này lên tiếng trên tờ Le Monde của Pháp.

Facebook không chỉ kiếm được lợi nhuận từ các dịch vụ của họ mà còn nhờ vào những bài báo, tin tức… đã thu hút một lượng lớn người dùng thường xuyên truy cập mạng xã hội khổng lồ này. Điều đó đã làm cho doanh thu của ông lớn mạng xã hội tăng gấp 3 lần (8,5 tỷ USD) vào năm ngoái.

Họ cho rằng, thực chất những gã khổng lồ Internet này kiếm được lợi nhuận to lớn đều nhờ vào “công việc của người khác” và chiếm đến 60-70% doanh thu quảng cáo. Trong khi đó, doanh thu từ quảng cáo của các hãng truyền thông tại Pháp đã giảm đến 9%. Họ nói rằng đây thực sự là “một thảm họa” cho ngành.

“Nhiều năm trôi qua và không hề có bất cứ hành động nào được thực hiện nhằm ngăn chặn việc sử dụng tin tức miễn phí để trục lợi. Nhiều nguồn tin tức đa dạng trung thực, “trụ cột của nền dân chủ” đang có nguy cơ bị phá hoại”, các hãng truyền thông này cho biết.

Nhiều hãng thông tấn báo chí của Pháp, Đức và Tây Ban Nha đã cố gắng để buộc các gã khổng lồ Internet phải trả tiền bản quyền tuy nhiên họ vẫn lực bất tòng tâm.

Các hãng truyền thông khẳng định rằng vấn đề trên có thể được khắc phục nếu EU trao cho họ những quyền liên quan đến việc bảo vệ bản quyền.

abei.gov.vn

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về vanthucucqlptth@mic.gov.vn

Lên đầu