Theo số liệu dự đoán từ Công ty nghiên cứu thị trường ANTS, năm 2018, mức độ chi tiêu cho quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam ước đạt 550 triệu USD, nhưng trong đó quảng cáo chi tiêu cho Facebook chiếm đến 235 triệu USD, còn Google chiếm 152,1 triệu USD.

Doanh thu của Facebook, Google tại Việt Nam ngày càng tăng cao nhưng việc san sẻ nó cho người dùng, đặc biệt là những nhà sản xuất nội dung đã góp phần tạo nên sự thành công của Facebook và Google, gần như chưa có gì.

Theo lý lẽ của Facebook và Google, nhà sản xuất nội dung phải trả tiền để được đặt hoặc phân phối nội dung trên nền tảng. Nhưng trên tinh thần hợp tác đôi bên cùng có lợi, Facebook và Google miễn phí cho nhà sản xuất được phân phối nội dung của mình đến người dùng. Đồng thời được chia sẻ một phần rất nhỏ lợi nhuận từ doanh thu kiếm được như YouTube.

Tuy nhiên, nếu các nhà sản xuất nội dung đủ mạnh, sức ảnh hưởng của nội dung của họ có khả năng tác động đến nền tảng, họ sẽ có một vị thế khác hẳn trước Google và Facebook. Chẳng hạn nếu nhà sản xuất nội dung ngừng cung cấp, số lượng người dùng Facebook giảm hoặc doanh thu tụt giảm. Lúc này, vị thế của nhà sản xuất nội dung sẽ khác.

Ông Phan Thanh Giản (giám đốc điều hành ClipTV), phân tích: "Nguyên tắc là người tạo ra và sở hữu nội dung sẽ có toàn quyền trên nội dung của mình, đặc biệt trong chuyện kinh doanh, chia sẻ doanh thu. Bản tin, báo chí cũng là các nội dung cần tuân thủ luật chơi này.

Tuy nhiên Facebook cũng ra nền tảng để phân phối nội dung và ăn chia doanh thu quảng cáo. Hoặc Google News cũng mua lại bản tin của các cơ quan báo chí để đăng tải trên nền tảng của mình.

Mô hình này về cơ bản là win - win (đôi bên cùng có lợi), một bên có nền tảng người dùng, một bên có nội dung, quan trọng là chia sẻ doanh thu cùng nhau.

Tuy nhiên, nếu Google, Facebook sử dụng nội dung là các bài báo để nhằm tăng lượng người dùng và quảng cáo mà không được phép của bên sở hữu, hoặc sử dụng chính các bài chia sẻ của người dùng mà bản thân người dùng đó không phải là chủ nội dung thì vẫn xem là vi phạm nếu có mục đích thương mại".

Về vấn đề này, vừa qua các nghị sĩ châu Âu đã có kết luận thông qua các quy định mới buộc các công ty công nghệ lớn như Google, Facebook trả tiền cho những nội dung có bản quyền đăng trên các nền tảng Facebook hay Google News, Youtube.

Các hãng tin lớn ở châu Âu đã vận động để thông qua luật này, cáo buộc Google và Facebook "ăn cướp" doanh thu từ tin tức và quảng cáo của họ, kéo theo "mối nguy cho nền dân chủ".

Với quy định mới, các đại gia công nghệ sẽ phải chia sẻ doanh thu với các nhà sáng tạo nội dung, như các nghệ sỹ và nhà báo. Cụ thể, luật bản quyền mới có nhiều thay đổi so với dự thảo ban đầu, và các nghệ sỹ, như nhạc sỹ, người biểu diễn và cả các nhà báo, hãng tin tức, sẽ được trả tiền nếu nội dung của họ được chia sẻ trên các nền tảng như YouTube của Google hay Facebook, và cả các ứng dụng tin tức như Google News.

Các nền tảng công nghệ và các nhà hoạt động internet đã phản đối kết quả trên của nghị viện châu Âu. Google, Facebook và các công ty công nghệ khác có thể sẽ phải tiến hành thương lượng giấy phép với những nội dung xuất hiện trên nền tảng của họ. Điều này khiến các công ty đau đầu, sau khi các nhà lập pháp ủng hộ đề xuất về luật bản quyền mới, được đưa ra năm 2016 của Ủy ban châu Âu.

YouTube, do Google sở hữu, đã vận động để chống lại luật mới này. Họ cho rằng các công ty công nghệ không phải là "cảnh sát" nội dung, không có đủ phương tiện để ngăn chặn việc đăng tải và chia sẻ các thông tin vi phạm bản quyền và việc tạo dựng các công cụ lọc sẽ rất tốn kém.

"Người ta muốn tiếp cận tin tức và nội dung sáng tạo có chất lượng ở trên mạng", Google tuyên bố sau cuộc bỏ phiếu. "Chúng tôi luôn nói rằng cần có nhiều sự cải tiến và hợp tác, đó là cách tốt nhất để đạt được một tương lai bền vững cho ngành công nghiệp tin tức và sáng tạo ở châu Âu". Facebook chưa đưa ra phản hồi gì.

Quyết định của EU là một phần nỗ lực thúc đẩy rộng hơn của các nhà lập pháp nhằm buộc các dịch vụ web phải chịu trách nhiệm pháp lý nhiều hơn về những gì xuất hiện trên trang web của họ. Trước đó, Ủy ban đã đề xuất luật mới buộc các công ty internet phải xóa các video của Nhà nước Hồi giáo và nội dung khủng bố khác khỏi các dịch vụ trong vòng một giờ hoặc sẽ bị phạt nếu họ không làm như vậy. Nỗ lực đó của các nhà lập pháp EU đã đánh dấu một sự thay đổi lớn, từ việc các nền tảng công nghệ vốn không bị ràng buộc trách nhiệm, nay đã phải có biện pháp để tuân thủ.

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về bbtwebsite.abei@mic.gov.vn

Lên đầu