Tác động của công nghệ, mạng xã hội đối với các cơ quan báo chí và công chúng ngày càng lớn, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội không nhỏ đối với báo chí và cả xã hội.

Trong kỷ nguyên số bùng nổ hiện nay, báo chí, phát thanh, truyền hình bắt buộc phải thay đổi nếu muốn tiếp tục tồn tại và phát triển. Sự thay đổi này bao gồm cả việc thay đổi cách thức quản lý (ở tầm quốc gia cũng như các bộ, ngành, địa phương); áp dụng công nghệ vào quản lý toà soạn; đầu tư cho các nền tảng công nghệ mới ở cơ quan báo đài; ở chính từ cấp cuối cùng là các phóng viên.

Trong sự bùng nổ của kỷ nguyên số, việc theo đuổi các công cụ và kỹ năng tác nghiệp bằng công nghệ không phải là điều kiện tiên quyết mang lại thành công cho báo chí. Sự phát triển của công nghệ hiện nay đòi hỏi nghề báo, gồm phát thanh, truyền hình và báo in phải thay đổi mạnh mẽ để thích nghi và đáp ứng tốt các thách thức và nhu cầu mới của độc giả.

Ở một mức độ nào đó, sự tác động của công nghệ làm thay đổi cách thức làm báo, đặc biệt khi mỗi công dân giờ đây đều có thể trở thành một người đưa tin hiển nhiên (và có thể là xuất sắc hay đáng lo ngại!) cả về thông tin, hình ảnh lẫn video, qua các hình thức được gọi là “báo chí công dân” (citizen media) đang nở rộ trên các mạng xã hội.

Nhưng với báo chí dòng chính thống (mainstream), theo đuổi và cạnh tranh theo hướng đó không phải là điều đơn giản bởi một toà soạn có đồ sộ đến mấy cũng không thể nào cạnh tranh được với một mạng xã hội hoặc một trang web có hàng trăm nghìn, hàng triệu, thậm chí đến hàng tỷ người dùng và tham gia tương tác như Facebook hay Twitter.

Các phóng viên cũng phải trang bị cho mình kiến thức, kỹ năng công nghệ để có thể tác nghiệp một cách hiệu quả nhất, tin, bài, hình ảnh phải phục vụ tối đa cho mọi nền tảng công nghệ của toà soạn, từ báo giấy, báo điện tử, video cho truyền hình và audio cho phát thanh.

Nhanh nhưng phải đảm bảo tính chính xác, tính khoa học, tính nhân văn, có trách nhiệm cao với xã hội, thể hiện được bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp vẫn là yêu cầu hàng đầu đối với phóng viên, nhà báo trong bất kỳ thời đại nào.

Thực tế cho thấy, hiện tại các nhà khổng lồ về công nghệ như Google, Facebook... chiếm đến 99% doanh thu từ quảng cáo trực tuyến hay chi phí marketing cho truyền thông.

Hiện nay, mạng xã hội (MXH) ngày càng phổ biến trong cuộc sống hàng ngày và là một loại hình giao tiếp mới mẻ giúp đơn giản hóa các phương thức tương tác và kết nối giữa con người với nhau. Sự tác động qua lại giữa báo chí – kênh thông tin chính thống và MXH tạo ra nhiều tiện ích và cả những hệ lụy đòi hỏi người làm báo cần nhận thức về nó chuẩn xác và rõ ràng hơn.

Mạng xã hội có nhiều mặt tác động xấu đến báo chí nhưng với tốc độ phát triển hiện nay, giải pháp đề xuất của các nhà báo đều nêu rõ: Báo chí và mạng xã hội cần liên kết với nhau, hợp tác và phát triển. Báo chí cần tận dụng lợi thế của MXH để làm kênh thông tin chính thống của cơ quan báo chí, linh hoạt tổ chức sản xuất các tin bài trên nhiều tuyến để đảm bảo tính thời sự, phù hợp với các hình thức phân phối thông tin khác nhau như trên mạng điện tử, kênh MXH, báo giấy…Nhà báo cần trau dồi kiến thức và kỹ năng tác nghiệp trong môi trường số, trên hết đó là nâng cao đạo đức làm báo trong môi trường mạng xã hội.

Ngoài ra, thời gian qua, các cơ quan báo chí sử dụng mạng xã hội và trang fanpage để tăng sự tương tác giữa tòa soạn và bạn đọc. Chính vì thế, mạng xã hội đang ngày càng chứng minh vai trò quan trọng trong việc thu hút sự tương tác, số người sử dụng cũng như trở thành một nguồn tin quan trọng cho báo chí.

Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội đã và đang thay đổi cách tác nghiệp của chính những nhà báo. Vì vậy, trước sự phát triển của mạng xã hội, mỗi nhà báo, phóng viên rất cần sự tỉnh táo trong khai thác sử dụng thông tin và phải luôn kiểm chứng thông tin, cũng như chia sẻ thông tin trên mạng xã hội.

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về vanthucucqlptth@mic.gov.vn

Lên đầu